ސަރުކާރުން ހަތަރު ބިލެއް މަޖިލީހަށް ފޮނުވައިފި

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ވެބްސައިޓުގައިވާ ގޮތުން، ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހަތަރު ބިލެއްގެ ފުރަތަމަ ކިޔުން 9 ނޮވެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ އިއްވާފައެވެ. މި ބިލުތައް އެކުލެވިގެންވަނީ މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމާއި، އިމިގްރޭޝަނާއި، ރިއަލް އެސްޓޭޓް ތަރައްގީކުރުމާއި، އަދި ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ.

މަޖިލީހުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ބިލުތަކުގެ ފުރަތަމަ ކިޔުން އިއްވާފައިވަނީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ތިންވަނަ ދައުރުގެ 15 ވަނަ ޖަލްސާގައެވެ. މި ޖަލްސާ ބާއްވާފައިވަނީ މެންދުރުފަހު 2:00 ގައެވެ. މިއިން ކޮންމެ ބިލަކީވެސް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މެންބަރަކު ސްޕޮންސަރު ކުރައްވައިގެން ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ.

ހަތަރު ބިލަކީ:

• މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބިލު: ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅުއްވީ ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ޙަނާން މުޙައްމަދު ރަޝީދު
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ބިލު: ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅުއްވީ ކުޅުދުއްފުށި އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުޙައްމަދު ދާއޫދު
• ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤުގެ ބިލު: ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅުއްވީ ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް
• ރިއަލް އެސްޓޭޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބިލު: ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅުއްވީ ހެންވޭރު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަޙްމަދު އައިފާން

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅު

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ބުނި ގޮތުގައި، މި ބިލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވީ 9 ނޮވެމްބަރު ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުގެ މި ބިލުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމާއެކު، ގައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުތަކެއް ކަމަށެވެ.

މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބިލާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސް ވިދާޅުވީ، ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތަކީ ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިޖުރާއާތުތަކާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާ އެއްގޮތަށް މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުން ކަމަށެވެ. އަދި މި ބިލުގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހުންގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތްކުރެވި، އަދުލު އިންސާފުގެ އިޖުރާއާތުތަކާ ހަރުކަށިކޮށް އެއްގޮތަށް ކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެއިތުރުން، އިހުތިސާސް ލިބިގެންވާ ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ ހުކުމެއް ތަންފީޒު ނުކޮށް ދޫކޮށްލުމަކީ ވެރިއަކަށް ނުވަތަ އިސްލާމީ ގައުމެއްގެ ވެރިޔަކަށް އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

އިމިގްރޭޝަން ބިލާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސް އޮފީހުން ބުނީ، ހާލަތު ބަދަލުވި ނަމަވެސް އެއްވެސް ޝަރުތަކާ ނުލައި އިސްރާއީލުގެ ޕާސްޕޯޓު ގެންގުޅޭ އެއްވެސް މީހަކު ރާއްޖެ އެތެރެވުން މަނާކުރުމަށް މި ބިލުގައި ހިމަނާފައިވާ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި ކަމަށެވެ. މީގެކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންތަކުގައި ބުނެފައިވަނީ އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ގަތުލުއާންމު ހުއްޓާލަންދެން ރާއްޖެ އެތެރެވުން މަނާކުރުމަށެވެ.

ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ބިލު

މަޖިލީހުގެ ވެބްސައިޓުގައިވާ މި ބިލުގެ ލިޔުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބިލުގެ މަގުސަދަކީ ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްނޭޅޭނެ ގޮތެއްގެ މަތިން، ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ދުސްތޫރީ ހައްގު ފުރިހަމައަށް ހޯދައިދިނުމެވެ. މި ބިލުގެ ދަށުން އަބުރާ ބެހުމަކީ މަދަނީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، އަބުރާ ބެހުން ކަމަށް ނުބެލެވޭނެ ހާލަތްތައް ބަޔާންކޮށް، އަދި އަނިޔާ ލިބޭ ފަރާތަށް ރައްދު ދިނުމާއި އިސްލާހުކުރުމަށް އެދުމުގެ ހައްގުގެ އިތުރުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ކޯޓަށް ދިއުމުގެ ހައްގު ލިބިދެއެވެ.

ބިލުތަކުގެ މިހާރުގެ ހާލަތު

މި ހަތަރު ބިލާ ގުޅޭގޮތުން މަޖިލީހުގެ ވެބްސައިޓުގައިވާ މައުލޫމާތުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މިހާތަނަށް ފުރިހަމަވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ފުރަތަމަ ކިޔުން އިއްވުމުގެ މަރުހަލާއެވެ. ކޮމިޓީއަކަށް މި ބިލުތައް ފޮނުވިކަން ނުވަތަ ބިލަކަށް ވޯޓަށް އެހިކަމަކަށް އަދި ދައްކާފައެއް ނުވެއެވެ.