Monday, 9 November 2026 · 29 Jumada I 1448 AH

ހެނދުނުގެ ޚުލާސާ

The Maldives, every morning at 7

The stories that matter in politics, business, tourism and the atolls, written by our own newsroom. Free, one email a day, unsubscribe any time.

ދިވެހިރާއްޖެ

ޙަސަން ފަރީދުގެ މައްޗަށް އިއްވާފައިވާ މަރުގެ ޙުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދަމަހައްޓައިފި

ޖެނުއަރީ 2010 ގައި ފުވައްމުލަކުގައި ހިނގި މާރާމާރީއެއްގައި އަބްދުﷲ ޝުހާދު މަރާލި މައްސަލައިގައި، ހަސަން ފަރީދުގެ މައްޗަށް ދަށު ކޯޓުތަކުން އިއްވާފައިވާ މަރުގެ ހުކުމް ބާތިލުކުރަންޖެހޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމައިފިއެވެ.

Aerial view of Fuvahmulah
File photo: Fuvahmulah from the air. Photo: Asaymirus / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

ޖެނުއަރީ 2010 ގައި އަބްދުﷲ ޝުހާދު މަރާލި މައްސަލައިގައި، ޏ. ފުވައްމުލައް، ކަރަންކާއާގެ، ހަސަން ފަރީދުގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ މަރުގެ ހުކުމް ސައްހަ ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން އާދީއްތަ ދުވަހު ކަނޑައަޅައިފިއެވެ.

ފަސް ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗަކުން ބެއްލެވި މި މައްސަލައިގެ ހުކުމް އިއްވަވާދެއްވީ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދެވެ. ގަސްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށުގައި ފަރީދުގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުންނާއި ހައިކޯޓުން އިއްވާފައިވާ މަރުގެ ހުކުމަށް ބަދަލެއް ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ވެއެވެ.

ހަމަލާ ދިން ގޮތް

ދައުވާގައިވާ ގޮތުން، 27 ޖެނުއަރީ 2010 ގެ ރޭގަނޑު ގާތްގަނޑަކަށް 9:30 ހާއިރު، ފުވައްމުލަކު ދޫނޑިގަން، ބޮޑުފަންނު މަގާއި ބަހާރު މަގު ގުޅުނު ކަންމައްޗަށް ފަރީދު ދިޔައީ ބަޔަކާއެކުގައެވެ. ދޫނޑިގަން، އާސްމާންގެ، ޝުހާދު އިނީ އެތަނުގައި ހުރި ފާރުބުރިއެއް މަތީގައި އެހެން ބަޔަކާއެކު އިށީނދެގެންނެވެ. ފަރީދު ވަނީ ތޫނު އެއްޗަކުން ޝުހާދުގެ މޭގެ ކަނާތްފަރާތަށް އެއްފަހަރު ހަމަލާދީފައެވެ.

މި ހަމަލާއަށް ފަރުވާ ދެމުން ދަނިކޮށް ޝުހާދު މަރުވީ ޖެހިގެން އައި 28 ޖެނުއަރީ 2010 ގެ ރޭ ހޮސްޕިޓަލުގައެވެ.

އިސްތިއުނާފުގެ ދިހަ އަހަރު

ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ފަރީދުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވެ، މަރުގެ ހުކުމް އިއްވީ 13 މެއި 2015 ގައެވެ. ޖެހިގެން އައި މަހު އޭނާ އެ މައްސަލަ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުން، ހައިކޯޓުން ވެސް ވަނީ އެ ހުކުމް ދަމަހައްޓާފައެވެ. ހައިކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، ފަރީދު ޝުހާދަށް ހަމަލާދިން މަންޒަރު ދުށް ކަމަށް ހަތް ހެކިވެރިއަކު ހެކިބަސް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު، ފަރީދުގެ ފަރާތުން މި މައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ 2017 ވަނަ އަހަރުއެވެ.

ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ފަރީދު ވަކާލާތުކުރީ އަމިއްލައަށެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި ހެކިންގެ ތެރެއިން ދެ މީހެއްގެ މެދުގައި ތައައްސުބު އޮތެވެ؛ އެއީ މާރާމާރީގައި އެކަކަށް އަނިޔާވެފައިވުމާއި، އަނެއް މީހަކީ ޝުހާދުގެ އާއިލީ މީހަކަށް ވާތީއެވެ. މީގެ އިތުރުން ފުލުހުން އޭނާއާ މެދު އަނިޔާވެރިކޮށް ކަންތައް ކުރި ކަމަށާއި، ތަހުގީގުގައި އިޖުރާއީ މައްސަލަތަކެއް ހުރި ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް މި ކަންކަން އޭނާ ފާހަގަކުރީ ގިނަ އަޑުއެހުންތަކަކަށް ފަހު، މައްސަލަ ނިމުމަކާ ގާތްވެފައި ވަނިކޮށެވެ.

ޝަރީއަތަށް ސާބިތުވި ކަންކަން

ސުޕްރީމް ކޯޓުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި ހެކިބަސް ދިން ހުރިހާ އެންމެން ވެސް ވަނީ ހަމަލާދިނީ ފަރީދު ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި އެ ހުރިހާ ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ފަރީދަށް ލިބުނު ކަމަށް ވެސް ކޯޓުން ބުންޏެވެ. މެޑިކޯ-ލީގަލް ރިޕޯޓުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޝުހާދު މަރުވީ ތޫނު އެއްޗަކުން ލިބުނު ޒަޚަމެއްގެ ސަބަބުން ހިތް ފޫއަޅުވާލުމުންނެވެ.

ކޯޓުން ބުނީ ފަރީދު އެ ސަރަހައްދަށް ދިޔައީ ހަތިޔާރެއް ހިފައިގެން ކަމަށްވާތީ، އެއީ ރޭވުމެއްގެ ދަށުން ދިން ހަމަލާއެއްކަން އެނގޭ ކަމަށެވެ. އަދި މަރާލުމުގެ ގަސްދު އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގެ މިންގަނޑުތަކުން އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާ ކަމަށާއި، އެ ދުވަސްވަރު އަމަލުކުރަމުންދިޔަ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން އެ ހުކުމް ދަމަހައްޓާފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް ނިންމިއެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ކުރީގެ އަޑުއެހުމެއްގައި، ޝުހާދުގެ މަންމައާއި ބައްޕަ ފުވައްމުލަކުން ވީޑިއޯ ލިންކް މެދުވެރިކޮށް ކޯޓަށް ބަޔާން ދެމުން އެދިފައިވަނީ، ދަރިފުޅުގެ މަރުގެ ބަދަލުގައި މަރަށް މަރު ހިފުމަށެވެ (ގިސާސް ހިފުމަށެވެ).

ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ފަހުން މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކޮށްފައިވަނީ 1954 ވަނަ އަހަރުއެވެ.