Sunday, 8 November 2026 · 28 Jumada I 1448 AH

ހެނދުނުގެ ޚުލާސާ

The Maldives, every morning at 7

The stories that matter in politics, business, tourism and the atolls, written by our own newsroom. Free, one email a day, unsubscribe any time.

ދިވެހިރާއްޖެ

ނަޞްރުގެ ދުވަސް: 3 ނޮވެމްބަރު ހަނދާންކުރަނީ ކީއްވެ؟

3 ނޮވެމްބަރު 1988 ގައި، ހަތިޔާރުއެޅި ކުލީ ސިފައިންގެ ބަޔަކު މާލެއަށް އަރައިގަތީ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށެވެ. އެ ދުވަހު ކަންހިނގައިދިޔަ ގޮތާއި، މުޅި ޤައުމު އެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ސަބަބަކީ މިއީއެވެ.

Flag hoisting at the 3 November 1988 National Monument in Malé on Victory Day 2025.
ނަޞްރުގެ ދުވަސް 2025 ގައި މާލޭގެ 3 ނޮވެމްބަރު 1988 ގެ ޤައުމީ ހަނދާނީ ބިނާގައި ދިދަނެގުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު. ފޮޓޯ: ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް / ވިކިމީޑިއާ ކޮމަންސް (CC BY-SA 4.0)

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނަޞްރުގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މިއީ 1988 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް ހަތިޔާރާއެކު ދިން ހަމަލާ ނާކާމިޔާބުކޮށްލެވުނު ކާމިޔާބީ ހަނދާން އައުކުރާ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަހެކެވެ.

ހިނގައިދިޔަ ކަންތައްތައް

3 ނޮވެމްބަރު 1988 ގެ ފަތިހުގެ ވަގުތެއްގައި، ސްރީލަންކާގެ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތެއް ކަމަށްވާ ޕީޕަލްސް ލިބަރޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން އޮފް ޓެމިލް އީލާމް (ޕްލޯޓް) ގެ ހަތިޔާރުއެޅި ގާތްގަނޑަކަށް 80 ކުލީ ސިފައިން މާލެއަށް އެރިއެވެ. އެމީހުން ހަރަކާތްތެރިވީ ދިވެހި ވިޔަފާރިވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޢަބްދުއްލާ ލުޠުފީ އިސްވެ ހުރި ދިވެހިންގެ ގްރޫޕަކާ ގުޅިގެންނެވެ.

ހަމަލާދިން މީހުން މަސައްކަތްކުރީ ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ސަރވިސް (އެން.އެސް.އެސް) ގެ މައި މަރުކަޒާއި، ރޭޑިއޯ އަދި ޓީވީ މަރުކަޒުގެ އިތުރުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް ހިފުމަށެވެ. އެން.އެސް.އެސް ގެ ސިފައިން އެމީހުންގެ މައި މަރުކަޒު ދިފާޢުކުރިއިރު، ރައީސް މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ވަޑައިގެން ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ.

އޮޕަރޭޝަން ކެކްޓަސް

މި އެދިވަޑައިގަތުމަށް އިޖާބަދިނީ އިންޑިއާއިންނެވެ. "އޮޕަރޭޝަން ކެކްޓަސް" ގެ ނަމުގައި ހިންގި މި އޮޕަރޭޝަނުގައި، އެހީއަށް އެދުނުތާ ގާތްގަނޑަކަށް ނުވަ ގަޑިއިރު ތެރޭގައި އިންޑިއާގެ ޕެރަޓްރޫޕަރުން ހުޅުލޭ އެއާޕޯޓަށް ފައިބައި، ކަނޑުމަގުން މާލެއަށް އަރައި، މަދު ގަޑިއިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ވެރިރަށުގެ ކޮންޓްރޯލް އަލުން ހޯދިއެވެ.

ހަމަލާދިން މީހުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު، ރަހީނުން ގޮވައިގެން "އެމް.ވީ ޕްރޮގްރެސް ލައިޓް" ނަމަކަށް ކިޔާ މުދާ އުފުލާ ބޯޓެއް ހައިޖެކްކޮށްގެން ފިލަން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ފަހުން އިންޑިއާގެ އަސްކަރީ މަނަވަރުތަކުން ސްރީލަންކާ ކައިރިން އެ ބޯޓު ހުއްޓުވައި، ހަމަލާދިން މީހުން އަތުލައިގަތެވެ. މި ހަމަލާގައި 19 ދިވެހިން ޝަހީދުވިއެވެ.

މި ދުވަސް މުހިންމުވާ ސަބަބު

ނަޞްރުގެ ދުވަހަކީ ޤައުމުގެ ސިޔާދަތު ދިފާޢުކޮށްދިން ފަރާތްތަކުގެ ޒިކުރާ އައުކޮށް، ޤައުމަށްޓަކައި ފުރާނަ ހިލޭ ދިން 19 ޝަހީދުންގެ ހަނދާން އައުކުރާ ދުވަހެކެވެ. ކުޑަ ޖަޒީރާ ޤައުމަކަށް ބަލާއިރު، 1988 ގެ މި ހާދިސާއަކީ ޤައުމުގެ ނާޒުކުކަމާއި، އެއްބައިވަންތަކަމާއި ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ދުވަހެކެވެ.

މި ދުވަސް ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ފާހަގަކުރަނީ މާލޭގައި ހުންނަ 3 ނޮވެމްބަރުގެ ހަނދާނީ ބިނާގައި ދިދަނެގުމުގެ ރަސްމިއްޔާތަކާއި، ރަސްމީ ޖަލްސާތަކާއި އިނާމު ދިނުމުގެ އިތުރުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޤައުމާ މުޚާޠަބުކުރައްވައި ދެއްވާ ޚިޠާބަކުންނެވެ.