Sunday, 8 November 2026 · 28 Jumada I 1448 AH

ހެނދުނުގެ ޚުލާސާ

The Maldives, every morning at 7

The stories that matter in politics, business, tourism and the atolls, written by our own newsroom. Free, one email a day, unsubscribe any time.

ގައިޑް

ސީޕްލޭން، ޑޮމެސްޓިކް ފްލައިޓް، ލޯންޗު ނުވަތަ ފެރީ: ރާއްޖޭގައި ރަށަށް ދެވޭނެ ގޮތްތައް

ރާއްޖެއަށް އަންނަ ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ ފަތުރުވެރިން ވެސް ފައިބަނީ އެއް އެއާޕޯޓަކަށެވެ. އެއަށްފަހު އޮންނަނީ ދެވަނަ ދަތުރެކެވެ. ކޮން އަތޮޅަކަށް ކޮން ގޮތެއް ރަނގަޅީ، ފްލައިޓް ޖައްސާ ގަޑި މުހިންމުވަނީ ކީއްވެ، އަދި ދައްކަން ޖެހޭ ޓެކްސްތަކާއި އެތެރެވުމުގެ އިޖުރާއަތްތަކުގެ މައުލޫމާތު.

Seaplanes at the Trans Maldivian Airways terminal beside Velana International Airport.
Seaplanes at the Trans Maldivian Airways terminal beside Velana International Airport.
ރާއްޖެއަށް އަންނަ ގާތްގަނޑަކަށް ކޮންމެ ފަތުރުވެރިއަކު ވެސް ފައިބަނީ އެއް ތަނަކަށެވެ. އެއީ މާލެ ކައިރީގައި އޮންނަ ރަށެއްގައި ހުންނަ ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓެވެ. އެތަނުން ތިބާގެ ރަށަށް ދިއުމަކީ ދެވަނަ ދަތުރެކެވެ. ކޮން ގޮތަކަށް ދާނީ ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެ ރަށް ހުންނަ ދުރުމިނުގެ މައްޗަށެވެ. ސީޕްލޭން ސީޕްލޭނުން ދަތުރުކުރަނީ ލޯންޗެއްގައި ދާން މާ ދުރު، އެކަމަކު ކައިރީގައި އެއާޕޯޓެއް ނެތް ރިސޯޓުތަކަށެވެ. މި ހިދުމަތް ދެނީ ޓްރާންސް މޯލްޑިވިއަން އެއާވޭސް އާއި މަންތާ އެއާ އިން، އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓު ކައިރީގައި ހުންނަ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލުންނެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ސީޕްލޭން ދުއްވަނީ ހަމައެކަނި އަލިވާ ވަގުތުގައި ކަމެވެ. ރޭގަނޑު ދަތުރެއް ނޯވެއެވެ. އެހެންކަމުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ފްލައިޓް ޖައްސަނީ މެންދުރުފަހު ލަހުން ނަމަ، އެ ދުވަހު ސީޕްލޭން ނުލިބުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އޭރުން އެއާޕޯޓު ކައިރީގައި ރޭ ހޭދަކޮށް، ޖެހިގެން އަންނަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ދަތުރުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އާންމުކޮށް މި ދަތުރު ހަމަޖައްސައިދެނީ ރިސޯޓުންނެވެ. އަދި ސީޕްލޭނުގައި ގެންދެވޭ ލަގެޖުގެ މިންވަރު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފްލައިޓަށްވުރެ މަދެވެ. ޑޮމެސްޓިކް ފްލައިޓާއި ލޯންޗު އެއާޕޯޓެއް ހުންނަ ދުރު އަތޮޅުތަކަށް ދަތުރުކުރާނީ ޑޮމެސްޓިކް ފްލައިޓެއްގައި ގޮސް، އެއަށްފަހު ކުރު ލޯންޗު ދަތުރެއް ކޮށްގެންނެވެ. މި ދަތުރުތައް ކުރަނީ މޯލްޑިވިއަން، މަންތާ އެއާ އަދި ފްލައިމީ އިންނެވެ. ރީޖަނަލް އެއާޕޯޓުތައް ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އުތުރުން ހަނިމާދޫ އާއި ކުޅުދުއްފުށި، ބ. ދަރަވަންދޫ، މާމިގިލި، ދ. އެއާޕޯޓް، ތިމަރަފުށި، ކޫއްޑޫ، ކާޑެއްދޫ، އަދި ދެކުނުން ގަން އާއި ފުވައްމުލައް ހިމެނެއެވެ. ހަނިމާދޫ ވަނީ އުތުރުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއާޕޯޓުގެ ގޮތުގައި އަލުން ތަރައްގީކޮށްފައެވެ. ސީޕްލޭނަށްވުރެ މީގެ ފައިދާއަކީ، މި ފްލައިޓުތައް ރޭގަނޑު ވެސް ދުއްވާތީ، ލަހުން ޖައްސާ ފްލައިޓަކުން އަންނަ މީހަކަށް އެއީ މައްސަލައަކަށް ނުވުމެވެ. ސްޕީޑް ލޯންޗު އުތުރު އަދި ދެކުނު މާލެ އަތޮޅުގެ ރިސޯޓުތަކާއި ގެސްޓްހައުސް ރަށްތަކަށް ސީދާ ލޯންޗުގައި ދެވެއެވެ. އާންމުކޮށް 20 މިނެޓާއި ގަޑިއަކާ ބައިގެ ދެމެދުގެ ވަގުތެއް ނަގައެވެ. ލޯންޗު ރޭގަނޑު ވެސް ދުއްވާތީ، ކޮންމެ ގަޑިއެއްގައި އައިސްގެން ވެސް ދެވޭނެއެވެ. ޕަބްލިކް ފެރީ ރަށްރަށަށް ދަތުރުކުރަން އެންމެ އަގުހެޔޮ ގޮތަކީ އެމްޓީސީސީން ރާއްޖެ ޓްރާންސްޕޯޓް ލިންކް (އާރްޓީއެލް)ގެ ނަމުގައި ހިންގާ ޕަބްލިކް ފެރީގެ ނިޒާމެވެ. އެ ހިދުމަތް ދަނީ ޒޯން ޒޯނަށް ބަހައިގެން ފުޅާކުރަމުންނެވެ. ދެ ކަމެއް ދަންނަން ޖެހެއެވެ. ފެރީ ދަތުރުކުރަނީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށަށެވެ. ރިސޯޓުތަކަށް ނުދެއެވެ. އަދި ދަތުރުތައް އޮންނަނީ ވަކި ޝެޑިއުލަކަށެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ވަގުތު އޮތް، ގެސްޓްހައުސްތަކުގައި ތިބޭ ފަތުރުވެރިންނަށް އެކަށޭނަ ގޮތެކެވެ. ދަތުރު ރާވާއިރު ޝެޑިއުލް ބަލަން ވާނެއެވެ. ހެލިކޮޕްޓަރު އަދި ނެތް ޑޮމެސްޓިކް ހެލިކޮޕްޓަރު ހިދުމަތެއް ފަށާނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީގެ އެސެސްމަންޓާ އެއްގޮތަށް ކަމަށާއި، އެންމެ ލަސްވެގެން 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު 1 ގެ ކުރިން ފެށުމަށް އަމާޒު ހިފާފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ. ހިދުމަތް ދޭ ފަރާތްތަކުން ސާޗް އެންޑް ރެސްކިއު އާއި މެޑިކަލް އެވެކުއޭޝަން ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ތިން އަހަރު މަހަކު 50 ގަޑިއިރުގެ ހިލޭ މެޑިވެކް ދޭން ޖެހޭނެއެވެ. ލައިސަންސް ދެވޭނީ ގިނަވެގެން 10 އަހަރަށެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 25 އަހަރު ކުރިން ރާއްޖޭގައި ހެލިކޮޕްޓަރު ދުއްވި ނަމަވެސް، ހާދިސާތަކަކަށްފަހު އެކަން ހުއްޓާލިއެވެ. ދައްކަން ޖެހޭ ޓެކްސް ގްރީން ޓެކްސް ނަގަނީ ކޮންމެ މީހަކަށް، ހުންނަ ކޮންމެ ދުވަހަކަށެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ 1 އިން ފެށިގެން، ރިސޯޓުތަކާއި އިންޓަގްރޭޓެޑް ރިސޯޓުތަކާއި ރިސޯޓު ހޮޓާތަކާއި ޓޫރިސްޓް އުޅަނދުތަކުގައި، އަދި މީހުން ދިރިނޫޅޭ ރަށެއްގައި ހުރި ނުވަތަ 50 އަށްވުރެ ގިނަ ކޮޓަރި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ހޮޓާތަކާއި ގެސްޓްހައުސްތަކުގައި، މި ރޭޓަކީ ދުވާލަކަށް 12 ޑޮލަރެވެ. މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގައި ހުރި، 50 ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަދު ކޮޓަރި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ހޮޓާތަކާއި ގެސްޓްހައުސްތަކުގައި ރޭޓަކީ ދުވާލަކަށް 6 ޑޮލަރެވެ. ގިނަ ގެސްޓްހައުސްތައް ހިމެނެނީ މި ބައިގައެވެ. ދެ އަހަރު ނުފުރޭ ކުދިން އިސްތިސްނާވެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ މުދަލާއި ހިދުމަތްތަކުން ނަގާ ޓޫރިޒަމް ގުޑްސް އެންޑް ސާވިސަސް ޓެކްސް (ޓީޖީއެސްޓީ) 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި 1 އިން ފެށިގެން ވަނީ 17 ޕަސެންޓަށް ބޮޑުކޮށްފައެވެ. ފުރާއިރު ދެ ޗާޖެއް ނަގައެވެ. ބޭރު މީހުން އިކޮނޮމީ ކްލާހުގައި ދަތުރުކުރާނަމަ، ޑިޕާޗާ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި 50 ޑޮލަރު، އަދި އެއާޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީގެ ގޮތުގައި 50 ޑޮލަރު، ޖުމްލަ 100 ޑޮލަރެވެ. ބިޒްނަސް ކްލާހުގައި ކޮންމެ ޗާޖަކަށް 120 ޑޮލަރު، ފަސްޓް ކްލާހުގައި 240 ޑޮލަރެވެ. އާންމުކޮށް މި ދެ ޗާޖް ނަގަނީ ޓިކެޓުގެ އަގުގެ ތެރެއިން އެއާލައިނުންނެވެ. ޑައިރެކްޓް ޓްރާންސިޓް ފަސިންޖަރުން އެއާޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީން އިސްތިސްނާވެއެވެ. ޓްރާންސިޓް ފަސިންޖަރުންނާއި ދެ އަހަރު ނުފުރޭ ކުދިން ޑިޕާޗާ ޓެކްސްން އިސްތިސްނާވެއެވެ. އެތެރެވުމުގެ އިޖުރާއަތް ހުރިހާ ގައުމެއްގެ މީހުންނަށް ވެސް، އަގަކާ ނުލައި 30 ދުވަހުގެ އޮން-އެރައިވަލް ވިސާއެއް ލިބެއެވެ. ކުރިން ހުށަހަޅާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ދަތުރުކުރުމުގެ 96 ގަޑިއިރު ކުރިން އިމުގާ ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ޓްރެވެލާ ޑިކްލަރޭޝަން ހުށަހަޅަން ޖެހެއެވެ. އަދި މަދުވެގެން އެއް މަހުގެ މުއްދަތު އޮތް، މެޝިން ރީޑަބަލް ޕާސްޕޯޓަކާއި، ފުރާނެ ޓިކެޓަކާއި، ބުކިން ނުވަތަ ހަރަދުކުރާނެ ފައިސާ ހުރިކަން ދައްކަން ޖެހެއެވެ. ރާއްޖެއިން ނުހޯދި ނަމަވެސް، އެއާލައިންތަކުން ގިނަފަހަރު ހަ މަހުގެ މުއްދަތު ހުރުމަށް އެދެއެވެ. ވިސާގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ހުށަހަޅައިގެން، ފީއެއް ދައްކައިގެން ޖުމްލަ 90 ދުވަހަށް އިތުރުކުރެވެއެވެ. ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ އެއް ކަމެއް ކޮޓަރި ބުކްކުރާއިރު ޓްރާންސްފާ ވެސް ހަމަޖައްސާށެވެ. އަދި ފްލައިޓް ނަންބަރާއި ގަޑިތައް އެ ތަނަކަށް ދޭށެވެ. ރާއްޖޭގައި ތިބާގެ ރަށަށް މިއަދު ދެވޭނެތޯ ނުވަތަ މާދަމާތޯ ނިންމަނީ ފްލައިޓެއް ނޫނެވެ. ޓްރާންސްފާއެވެ.