Sunday, 8 November 2026 · 28 Jumada I 1448 AH

ހެނދުނުގެ ޚުލާސާ

The Maldives, every morning at 7

The stories that matter in politics, business, tourism and the atolls, written by our own newsroom. Free, one email a day, unsubscribe any time.

ސިޔާސީ

ރަސްމާލޭގެ ބިމުގެ ކުލީގެ މުއްދަތު އޮޓޮމެޓިކުން އަލުން އާނުކުރާނެ: ސަރުކާރު

ރަސްމާލޭގެ އެއްވެސް ބިމެއް ކުލީގެ މުއްދަތު އޮޓޮމެޓިކުން އަލުން އާވާ ޝަރުތަކަށް ދޫނުކުރާނެ ކަމާއި، ބިމެއްވެސް ބިދޭސީންގެ މިލްކަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ހައުސިންގ މިނިސްޓްރީން މަޖިލިހަށް ބުނެފިއެވެ. ބިމުގެ ޕްރީމިއަމްގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް USD 3.1 ބިލިއަން ހާސިލުވާނެކަމަށް ލަފާކުރެއެވެ.

The terms the housing ministry set out to parliament for the Ras Male project.
The terms the housing ministry set out to parliament for the Ras Male project.

ރަސްމާލެ މަޝްރޫއުގެ އެއްވެސް ބިމެއް ކުލީގެ މުއްދަތު އޮޓޮމެޓިކުން އަލުން އާވާ ޝަރުތަކަށް ދޫނުކުރާނެ ކަމާއި، ބިމެއްވެސް ބިދޭސީންގެ މިލްކަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް ބުނެފިއެވެ.

މިނިސްޓްރީ އޮފް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ، ހައުސިންގ އެންޑް އަރބަން ޑިވެލޮޕްމަންޓުން މި މައުޤިފު ހާމަކުރީ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމަށް ލިޔުމުން ދިން ޖަވާބެއްގައެވެ. ބިން ކުއްޔަށް ދޫކުރުމުގެ ހުރިހާ ކަންކަމާއި މައި އެއްބަސްވުންވެސް އޮންނާނީ ޤާނޫނު އަސާސީއާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.

ކުލީގެ މުއްދަތު އޮޓޮމެޓިކުން އަލުން އާވާ ޝަރުތުތަކެއްގެ ދަށުން އެއްވެސް ބިމެއް ދޫކުރުމަށް އެއްބަސްނުވާނެ.

މިނިސްޓްރީން ހުށަހެޅި ޝަރުތުތައް

މަޝްރޫއު ތަރައްޤީކުރާ ފަރާތުގެ ޖުމްލަ އާމްދަނީގެ 10 ޕަސެންޓް ވަރު، ބިމުގެ ޕްރީމިއަމްގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭނެކަމަށް ލަފާކުރާ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ. މި އަދަދު USD 3.1 ބިލިއަން ވަރަށް ވާނެކަމަށް މިނިސްޓްރީން ލަފާކުރެއެވެ. އެ ފައިސާގެ ތެރެއިން USD 500 މިލިއަން، ސަރުކާރުގެ ގެދޮރުވެރިކަމުގެ މަޝްރޫއުތަކަށް އެޑްވާންސްކޮށް ދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ.

އަދި ރަސްމާލެއިން ވިއްކާ ކޮންމެ ޔުނިޓެއްގެ މާކެޓް އަގުގެ 4 ޕަސެންޓް ސަރުކާރަށް ލިބޭނެއެވެ. މަޝްރޫއަށް އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީގެ މައާފެއް ނުދެވޭނެއެވެ.

ހުރިހާ މާލީ މުއާމަލާތްތަކެއް ކުރާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ބޭންކުތަކުގެ ޒަރީއްޔާއިންނެވެ. އެގޮތުން ބިދޭސީ ފައިސާ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދުގެ ތެރޭގައި ހިފެހެއްޓޭނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.

މަޝްރޫއު މިހާރު އޮތް މަރުޙަލާ

ރަސްމާލަކީ ޔޫއޭއީގައި މަރުކަޒުކޮށްގެން ހިންގާ އީގަލް ހިލްސް އިންޓަރނެޝަނަލް ޕްރޮޕަޓީސްއިން ބިން ހިއްކައި ތަރައްޤީކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ 500 ހެކްޓަރުގެ މަޝްރޫއެކެވެ. ދެފަރާތް މިހާރު ތިބީ ވިޔަފާރީ ޝަރުތުތައް ކަނޑައަޅާ މަރުޙަލާގައެވެ. މިއީ ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމާމެދު މަޝްވަރާކޮށް ސޮއިކުރުމަށް މަގު ފަހިކުރާ ފްރޭމްވޯކް އެއްބަސްވުމެކެވެ.

Aerial view of a dredger and pipeline in the turquoise lagoon at the Rasmale reclamation site
- ރަސްމާލެ ހިއްކާ ސައިޓުގެ އާކައިވް ފޮޓޯއެއް، 12 November 2025، މި ޚަބަރުގައިވާ ހާދިސާތަކުގެ ފޮޓޯއެއް ނޫން. Photo: The President's Office, Maldives / Wikimedia Commons, CC BY 4.0. Commons file: 2025-11-12 Rasmale reclamation site progress (51).jpg. - The President's Office, Maldives / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

ދައުލަތުގެ ބިމާއި ހިއްކާ ބިން އެކިއެކި ބޭނުންތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިގު މުއްދަތެއްގެ ފެށިގެން ކުރަމުން އަންނަ ކަމެއް ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ. މަޝްރޫއު ހިމެނެނީ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން އިސްނެގުމާއެކު ހުށަހަޅާ ޕްރޮޕޯޒަލްތަކަށް ޚާއްޞަ، ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގެ ޝަރީކުވެރިކަމުގެ އުޞޫލުގެ ދަށަށް ކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ. އެ އުޞޫލަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އެންމެ ރަނގަޅު އަމަލުތަކާ އެއްގޮތް އުޞޫލެއް ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ސިފަކޮށްދިނެވެ.