Sunday, 8 November 2026 · 28 Jumada I 1448 AH

ހެނދުނުގެ ޚުލާސާ

The Maldives, every morning at 7

The stories that matter in politics, business, tourism and the atolls, written by our own newsroom. Free, one email a day, unsubscribe any time.

ސިޔާސީ

ރާއްޖެ ބިދޭސީ ޢަސްކަރީ ނަޒަރުލުމުގެ ދަށަށް ނުދޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފި

ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ބައެއް ބިދޭސީ ޢަސްކަރީ ނުވަތަ ޢަމަލީ ނަޒަރުލުމުގެ ދަށަށް ނުދޭނެ ކަމަށް، 14 އޮކްޓޯބަރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން ބުނެފިއެވެ. އިގްތިސާދީ ޚާއްސަ ސަރަޙައްދު (އީއީޒެޑް) ގެ ކޮންޓްރޯލް ހުންނަނީ ހަމައެކަނި ދިވެހި ދައުލަތުގެ އަތުގައި ކަމަށް ވެސް އަލުން ތަޢުކީދުކޮށްފިއެވެ.

File photo: the port of Malé; not of the event.
File photo: the port of Malé; not of the event. Photo: Shahee Ilyas / Wikimedia Commons, CC BY 4.0 (Port of Malé.jpg)
ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ބައެއް، އެއްވެސް ޙާލަތެއްގައި، ބިދޭސީ ޢަސްކަރީ ނުވަތަ ޢަމަލީ ނަޒަރުލުމުގެ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ދަށަށް ނުދޭނެ ކަމަށާއި، އިގްތިސާދީ ޚާއްސަ ސަރަޙައްދު (އީއީޒެޑް) ގެ އިޚްތިޔާރު ހުންނަނީ ހަމައެކަނި ދިވެހި ދައުލަތުގެ އަތުގައި ކަމަށް، 14 އޮކްޓޯބަރު، ބުދަ ދުވަހު، މާލޭގައި ރައީސްގެ އޮފީސްއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން އަލުން ތަޢުކީދުކޮށްފިއެވެ. ރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދާއި ސިޔާދަތަކީ ދިވެހި ދައުލަތާއި އޭގެ ރައްޔިތުންގެ އަނިޔާކުރެވެން ނުވާ ޙައްޤެއް ކަމަށާއި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިޔާދަތުގެ އެންމެ މައްޗަށް ބިންގާ ކަމަށް ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން، ސިޔާދަތުގެ ސަރަޙައްދު — އޭގެ ތެރޭގައިވާ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރި މަގުތަކާއި އީއީޒެޑް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން — ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ނަޒަރުލުމާއި، ފުރިހަމަ ޢަމަލީ ކޮންޓްރޯލް ހިފެހެއްޓުމުގެ އިޚްތިޔާރާއި ޒިންމާ ހުންނަނީ ހަމައެކަނި ދިވެހި ދައުލަތުގެ އަތުގައި ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެއެވެ. ތަރީޚްގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެ މި ޒިންމާ ފަޚްރުވެރިކަމާއެކު އަދާކޮށްފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ. ޢާލަމީ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރީގެ ކްރޮސްރޯޑްސްގައި ރާއްޖެ ހުރުމުން، ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތެރެއިން ދަންނަ މަގުތަކުން ޤާއްޖާތަކުގެ ދެމެދު ދަތުރުކުރާ ދުނިޔޭގެ ތެއްވެރި އަދި ވިޔަފާރި ވިޔަފާރީގެ ބޮޑު ބައެއް ފޯސިލިޓޭޓްކުރާ ކަމަށް ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. މި ކަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން ރައްކާތެރި އަދި ހުއްޓުންނެއްނެތް މަގުދެއްވުމުން، ރާއްޖެ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޢާލަމީ މާކެޓުތަކަށް ޚިދުމަތްކޮށް، އަތޮޅުތަކުގެ ސުލްޙާ، އިސްތިޤްރާރާއި ޢާލަމީ ނިޒާމަށް މައިގަަދަ ޚިދުމަތެއް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދާއި ކަނޑުގެ މަގުތަކުގެ ނަޒަރުލުމާއި، ދިފާޢާއި، އިދާރާ ބިދޭސީ ފަރާތްތަކަށް ހަވާލުކުރުމަށް ދެކޮޅުހެދުމަކީ، ސިޔާދަތާއި އަނިޔާކުރެވެން ނުވާކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުގެ އަސާސީ ސިޔާސަތެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި ކަމަށް ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އަތޮޅުތަކުގެ އިސްތިޤްރާރާއި ޢާލަމީ ވިޔަފާރީއަށް އެކަށީގެންވާ މާޙައުލެއް އޮޅުންތެރިކުރުމަށް ރާއްޖޭގެ ވަޢުދުގެ އެއް މައިގަދަ ސަތަހަކަށް ވެސް މި ސިޔާސަތު ހޭދަވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގެ އެއްވެސް ބައެއް — ކަނޑުގެ ވިޔަފާރި މަގުތަކާއި އީއީޒެޑް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން — މަތީގައި، ބިދޭސީ ފަރާތަކަށް ކަނޑުގެ ރައްކާތެރިކަން، ޢަސްކަރީ ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކުން، ސީދާ ނުވަތަ ނުސީދާ ގޮތުން ނަޒަރުލުމަށް ނުވަތަ ކުރިއަށް ގެނައުމަށް ހުއްދަދިނުމުން، ރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތާއި އަނިޔާކުރެވެން ނުވާކަން ގެއްލި، ފުޅާ އަތޮޅު ނިޒާމަށް ބައިބައިވެރިކަން އުފައްދާނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެފަދަ އެއްބަސްވުންތަކާ ދެކޮޅު، ސަރުކާރުން މުޅިން ސިޔާސަތެއް ހިފެހެއްޓާ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތަށް އަސަރުކުރާނެ ގޮތަކަށް ބިދޭސީ އަސަރުކުރުން ސީދާ ނުވަތަ ނުސީދާ ގޮތުން ގެންނަން ދޫކޮށްލުމަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް އިލްތިމާސްކޮށްފިއެވެ. ބަޔާނުގައި އެއްވެސް ޤައުމެއް ނުވަތަ ޚާއްސަ ބިދޭސީ މަޝްރޫޢެއް ނަންގަނެފައެއް ނުވެއެވެ.